پوشش و پلاستیک های گلخانه ای

پلاستیک‌ های گلخانه‌ ای که با نام نایلون گلخانه‌ ای نیز شناخته می‌شوند، یکی از مهم‌ترین و پرکاربردترین پوشش‌ها در صنعت کشاورزی و گلخانه‌ای به شمار می‌روند. این نوع پلاستیک‌ها جزو خانواده پلاستیک‌های ترموپلاستیک بوده و عمدتاً از پلیمرهای پلی‌اتیلن تولید می‌شوند. پلی‌اتیلن به دلیل قیمت مناسب، دسترسی آسان، وزن سبک و مقاومت قابل قبول در برابر عوامل محیطی، گزینه‌ای ایده‌آل برای استفاده در پوشش گلخانه‌ها محسوب می‌شود.

پلاستیک‌های گلخانه‌ای با ایجاد یک محیط کنترل‌شده، شرایط مناسبی برای رشد گیاهان در فصول مختلف سال فراهم می‌کنند. این پوشش‌ها قادرند دما، رطوبت و نور را تا حد زیادی تنظیم کرده و از گیاهان در برابر سرما، باد، باران، تگرگ و حتی آفات محافظت نمایند. با وجود آنکه اشعه خورشید و به‌ویژه اشعه فرابنفش می‌تواند در طول زمان باعث کاهش عمر پلاستیک شود، اما با افزودن مواد پایدارکننده UV، طول عمر نایلون‌های گلخانه‌ای به‌طور قابل توجهی افزایش یافته است.

به دلیل مقاومت کششی مناسب، انعطاف‌پذیری بالا و قابلیت نصب آسان، استفاده از پلاستیک‌های پلی‌اتیلنی برای پوشش گلخانه‌ها در مقایسه با شیشه بسیار رایج‌تر شده است. در ادامه، به معرفی، بررسی فنی، مزایا و کاربردهای پلاستیک‌های گلخانه‌ای خواهیم پرداخت.

معرفی و بررسی پلاستیک‌ های پوشش گلخانه‌ ای

درباره پلی‌اتیلن

پلی‌اتیلن یکی از پرمصرف‌ترین پلیمرهای ترموپلاستیک در جهان است. این ماده در اثر حرارت نرم شده و پس از سرد شدن دوباره سخت می‌شود، بدون آنکه ساختار شیمیایی آن تغییر کند. همین ویژگی باعث شده پلی‌اتیلن قابلیت بازیافت داشته باشد و در صنایع مختلف از جمله بسته‌بندی، صنایع غذایی، پزشکی و کشاورزی به‌طور گسترده مورد استفاده قرار گیرد.

پلی‌اتیلن‌ها از نظر چگالی به چند دسته اصلی تقسیم می‌شوند:

• پلی‌اتیلن سبک (LDPE)

• پلی‌اتیلن سبک خطی (LLDPE)

• پلی‌اتیلن سنگین (HDPE)

در تولید پلاستیک‌های گلخانه‌ای معمولاً از ترکیب پلی‌اتیلن سبک و سبک خطی استفاده می‌شود، زیرا این ترکیب انعطاف‌پذیری بالا، مقاومت کششی مناسب و شفافیت خوبی ایجاد می‌کند.

یکی از مهم‌ترین مزایای پلی‌اتیلن، غیرسمی بودن آن است. این ماده در تماس با مواد غذایی یا در اثر گرما، گازهای سمی تولید نمی‌کند و به همین دلیل برای استفاده در محیط‌های کشاورزی و تولید محصولات خوراکی کاملاً ایمن است.

از دیگر ویژگی‌های مهم پلی‌اتیلن می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• مقاومت مناسب در برابر رطوبت و نفوذ آب

• وزن کم و حمل‌ونقل آسان

• قیمت اقتصادی در مقایسه با سایر پوشش‌ها

• مقاومت مطلوب در برابر ضربه و کشش

این ویژگی‌ها باعث شده پلی‌اتیلن به عنوان ماده اصلی در تولید نایلون‌های گلخانه‌ای انتخاب شود.

کاربرد پلی‌اتیلن در تولید پلاستیک گلخانه‌ ای

یکی از کاربردهای مهم پلی‌اتیلن، استفاده از آن در تولید پوشش‌های گلخانه‌ای است. این پلاستیک‌ها علاوه بر عبور مناسب نور، توانایی مقابله با شرایط محیطی نامساعد مانند بادهای شدید، بارندگی و تغییرات دمایی را دارند. مقاومت کششی بالای پلاستیک‌های پلی‌اتیلنی باعث می‌شود که در برابر پارگی و آسیب‌های مکانیکی عملکرد مناسبی داشته باشند.

در گذشته، شیشه به عنوان پوشش اصلی گلخانه‌ها استفاده می‌شد، اما وزن زیاد، هزینه بالا، شکنندگی و دشواری نصب باعث شد که به‌تدریج پلاستیک‌های گلخانه‌ای جایگزین آن شوند. امروزه در اکثر گلخانه‌های مدرن، از نایلون‌های گلخانه‌ای به جای شیشه استفاده می‌شود.

معرفی پلاستیک‌ های گلخانه‌ ای

در سال‌های ابتدایی توسعه گلخانه‌ها، پوشش این سازه‌ها عمدتاً از شیشه ساخته می‌شد. شیشه نور را به‌خوبی عبور می‌داد، اما مشکلاتی نظیر هزینه بالا، شکنندگی، وزن زیاد و خطرات ایمنی، استفاده از آن را محدود می‌کرد.

از اوایل دهه ۱۹۶۰ میلادی، برای اولین بار پلاستیک پلی‌اتیلن به عنوان پوشش گلخانه مورد استفاده قرار گرفت. پلاستیک‌های اولیه دوام کمی داشتند و معمولاً باید هر سال تعویض می‌شدند. این پوشش‌ها در برابر سایش سازه گلخانه، تغییرات آب‌وهوایی و تابش مستقیم اشعه فرابنفش خورشید مقاومت چندانی نداشتند.

با پیشرفت فناوری و افزودن مواد افزودنی مانند:

• پایدارکننده UV

• مواد ضد مه (Anti-Fog)

• مواد ضد گرد و غبار

• افزودنی‌های افزایش‌دهنده دوام

کیفیت پلاستیک‌های گلخانه‌ای به‌طور چشمگیری افزایش یافت. امروزه نایلون‌های گلخانه‌ای با کیفیت بالا می‌توانند بین ۳ تا ۵ سال و حتی بیشتر عمر مفید داشته باشند.

مزایای استفاده از پلاستیک‌ های گلخانه‌ ای

پلاستیک‌های گلخانه‌ای مزایای متعددی دارند که آن‌ها را به انتخاب اول کشاورزان و گلخانه‌داران تبدیل کرده است.

۱. کاهش هزینه ساخت گلخانه

گلخانه‌های پوشیده شده با پلاستیک، در مقایسه با گلخانه‌های شیشه‌ای، هزینه ساخت بسیار کمتری دارند. به‌طور متوسط، گلخانه‌های شیشه‌ای حدود ۴۰ درصد گران‌تر از گلخانه‌های پلاستیکی هستند.

۲. صرفه‌جویی در مصرف انرژی

پلاستیک‌های گلخانه‌ای به دلیل خاصیت عایق بودن، موجب کاهش اتلاف انرژی می‌شوند. استفاده از این پوشش‌ها می‌تواند تا حدود ۳۰ درصد در مصرف انرژی صرفه‌جویی ایجاد کند، به‌ویژه در فصول سرد سال.

۳. نصب آسان و سریع

نصب پلاستیک گلخانه‌ای بسیار ساده‌تر و سریع‌تر از شیشه است. این موضوع باعث کاهش زمان اجرا و هزینه نیروی انسانی می‌شود.

۴. مقاومت در برابر ضربه

برخلاف شیشه که شکننده است، پلاستیک‌های گلخانه‌ای مقاومت بالایی در برابر ضربه دارند و در صورت برخورد اجسام یا وزش باد شدید، به‌راحتی آسیب نمی‌بینند.

۵. وزن سبک

وزن کم پلاستیک باعث کاهش فشار وارد بر سازه گلخانه می‌شود و امکان استفاده از سازه‌های سبک‌تر و ارزان‌تر را فراهم می‌کند.

۶. دوام و طول عمر مناسب

پلاستیک‌های گلخانه‌ای با کیفیت، به‌ویژه انواع دارای افزودنی UV، عمر طولانی داشته و در شرایط سخت محیطی نیز عملکرد مناسبی ارائه می‌دهند.

مقایسه پلاستیک گلخانه‌ ای با شیشه

این مقایسه نشان می‌دهد که پلاستیک گلخانه‌ای در اغلب موارد انتخاب منطقی‌تر و اقتصادی‌تری نسبت به شیشه است.

عوامل مؤثر بر طول عمر نایلون گلخانه‌ ای

طول عمر پلاستیک‌های گلخانه‌ای به عوامل مختلفی بستگی دارد، از جمله:

• کیفیت مواد اولیه

• میزان و نوع افزودنی‌های UV

• شرایط آب‌وهوایی منطقه

• نحوه نصب و کشش پلاستیک

• میزان تماس با سازه فلزی

رعایت اصول نصب صحیح و استفاده از پلاستیک‌های استاندارد می‌تواند عمر مفید پوشش گلخانه را به میزان قابل توجهی افزایش دهد.

نتیجه‌ گیری

پلاستیک‌های گلخانه‌ای یکی از مهم‌ترین و کاربردی‌ترین مصالح در صنعت کشاورزی مدرن محسوب می‌شوند. این پوشش‌ها به دلیل قیمت مناسب، مقاومت کششی بالا، وزن سبک، نصب آسان و دوام مطلوب، جایگزین بسیار مناسبی برای شیشه در پوشش گلخانه‌ها هستند. استفاده از پلاستیک گلخانه‌ای امکان کشت محصولات در تمام فصول سال را فراهم کرده و نقش مهمی در افزایش بهره‌وری و کاهش هزینه‌های تولید ایفا می‌کند.

در مجموع، انتخاب پلاستیک گلخانه‌ای با کیفیت و استاندارد، یک سرمایه‌گذاری هوشمندانه برای هر گلخانه‌دار و فعال حوزه کشاورزی به شمار می‌رود.